Long/short oranı nedir, neyi gösterir?

Long/short oranı, vadeli işlem piyasasında fiyatın yükselişinden kazanacak (long) hesapların, düşüşünden kazanacak (short) hesaplara oranıdır. Oranın 1'in üzerinde olması long tarafta daha fazla hesap bulunduğunu gösterir; ama bu, piyasada long tarafta daha fazla para olduğu anlamına gelmez.

Bu ayrım oranı doğru okumanın anahtarıdır. Vadeli piyasada her sözleşmenin bir alıcısı ve bir satıcısı vardır, bu yüzden toplam long büyüklüğü her zaman toplam short büyüklüğüne eşittir. Long/short oranı pozisyonların değil, çoğunlukla hesapların nasıl dağıldığını anlatır.

Oran nasıl hesaplanır

En yaygın sürüm hesap sayısına dayanır. Borsa, belirli bir anda açık pozisyonu olan hesapları net yönlerine göre ikiye ayırır:

• Long hesap payı = net long hesap sayısı ÷ pozisyonu olan toplam hesap sayısı
• Short hesap payı = net short hesap sayısı ÷ pozisyonu olan toplam hesap sayısı
• Long/short oranı = long hesap payı ÷ short hesap payı

Örneğin pozisyonu olan hesapların %60'ı net long, %40'ı net short ise oran 60 ÷ 40 = 1,5 olur. Oranı tekrar yüzdeye çevirmek için şu formül kullanılır: long payı = oran ÷ (1 + oran).

Tablo önemli bir noktayı gösterir: oran 2'den 3'e çıktığında long payı yalnızca 8,3 puan artar. Oran büyük değişmiş gibi görünse de kalabalığın dağılımı daha sınırlı değişmiş olabilir.

Hesap sayısı ile pozisyon büyüklüğü neden ayrışır

Varsayımsal bir piyasa düşünelim. 1.000 hesabın 600'ü long ve ortalama pozisyonları 1.000 $. Kalan 400 hesap short ve ortalama pozisyonları 1.500 $.

• Long tarafın toplamı: 600 × 1.000 $ = 600.000 $
• Short tarafın toplamı: 400 × 1.500 $ = 600.000 $

Hesap bazlı oran 1,5'tir; kalabalık long tarafa yatkındır. Ama iki tarafın büyüklüğü eşittir. Fark, short tarafta daha az sayıda ama daha büyük hesapların durmasından gelir. Gerçek piyasada sözleşmelerin karşı tarafında yalnızca bireysel kullanıcılar değil, piyasa yapıcılar ve büyük kurumlar da bulunur.

Bu yüzden bazı borsalar birden fazla oran yayımlar:

• Tüm hesaplar: Pozisyonu olan bütün kullanıcıların kaçının long, kaçının short olduğu.
• Büyük traderlar, hesap bazlı: Yalnızca en yüksek marjin bakiyesine sahip kullanıcı diliminde aynı sayım. Marjin, pozisyonu açık tutmak için yatırılan teminattır.
• Büyük traderlar, pozisyon bazlı: Aynı dilimde hesap sayısı yerine pozisyon büyüklüğüne göre long ve short payı.

Genel oran ile büyük trader oranı farklı yönleri gösterebilir. Örneğin genel oran 2,0 iken büyük traderların pozisyon bazlı oranı 0,9 olabilir. Bu tablo, küçük hesapların çoğunun long, büyük bakiyelerin ise hafifçe short tarafta durduğuna işaret eder. "Hangisi doğru?" sorusu yanlış sorudur; ikisi farklı kitleleri ölçer.

Oran neyi anlatır

Long/short oranı, kalabalığın nasıl konumlandığına dair bir fotoğraftır. Yorumlanırken üç fikir öne çıkar:

1. Kalabalık bir tarafa yığılmışsa o taraf kırılgandır. Long hesapların çoğu kaldıraçlıysa sert bir düşüş, tasfiye zincirini tetikleyebilir. Tasfiye (likidasyon), teminatı yetersiz kalan pozisyonun borsa tarafından zorla kapatılmasıdır; zorla kapanan long pozisyonlar piyasaya satış emri olarak gelir ve düşüşü hızlandırabilir.
2. Değişim, seviyeden daha bilgilendiricidir. Bazı piyasalarda oran uzun süre 1'in üzerinde kalabilir; örneğin küçük hesaplar long tarafı daha sık seçiyorsa. Bu yüzden oranın o varlığın kendi geçmişine göre olağan dışı hareket etmesi, tek bir sabit eşikten daha anlamlıdır.
3. Tek başına yön söylemez. Kalabalığın long olması fiyatın düşeceği anlamına gelmez; yükseliş uzun süre kalabalıkla birlikte sürebilir.

Diğer verilerle birlikte okumak

Oran, başka göstergelerle yan yana konduğunda daha fazla şey anlatır:

• Açık pozisyon (open interest): Henüz kapanmamış sözleşmelerin toplam büyüklüğüdür. Oran yükselirken açık pozisyon da artıyorsa yeni long pozisyonlar açılıyor olabilir. Oran yükselirken açık pozisyon azalıyorsa, oranı yukarı iten şey short pozisyonların kapanması da olabilir.
• Funding oranı: Vadesiz sözleşmelerde long ve short taraf arasında düzenli aralıklarla yapılan ödemedir. Pozitif funding, long tarafın short tarafa ödeme yaptığını gösterir. Yüksek long/short oranına belirgin pozitif funding eşlik ediyorsa, long yoğunluğu hem hesap sayısında hem fiyatlamada görünüyor demektir.
• Likidasyon akışı: Zorla kapanan pozisyonların anlık kaydıdır. Kalabalık tarafın tasfiye edilip edilmediğini gösterir.

Sezga terminalinde açık pozisyon ve long/short oranının yanında funding oranı ve likidasyon akışı da izlenebilir. Oranı bu verilerle birlikte okumak, tek başına okumaktan daha sağlıklı sonuç verir.

Sınırları

• Her borsa yalnızca kendi kullanıcılarını sayar; aynı varlık için farklı borsaların oranları farklı olabilir.
• Oran, 5 dakikalık ya da saatlik gibi aralıklarla hesaplanan bir anlık görüntüdür.
• Hesap bazlı oran, 100 $'lık bir pozisyonla 1 milyon $'lık bir pozisyonu aynı ağırlıkta sayar.
• Short pozisyonun her zaman düşüş beklentisi anlamına gelmesi gerekmez. Elinde varlık tutup vadelide short açan biri yalnızca riskini dengeliyor olabilir.

Özet

• Long/short oranı çoğunlukla long ve short taraftaki hesap sayısını karşılaştırır, pozisyon büyüklüğünü değil.
• Vadeli piyasada toplam long büyüklüğü her zaman toplam short büyüklüğüne eşittir.
• Long payı, oran ÷ (1 + oran) formülüyle bulunur; oran 2 ise hesapların üçte ikisi long'dur.
• Genel oran ile büyük trader oranları farklı kitleleri ölçer ve birbirinden ayrışabilir.
• Oran en çok açık pozisyon, funding ve likidasyon verisiyle birlikte okunduğunda anlam kazanır.